կարևոր
2404 դիտում, 1 ամիս առաջ - 2024-04-30 21:03
Աշխարհ Քաղաքական

Չի կարող Ֆրանսիան կամ որևէ այլ պետություն աջակցել քեզ, երբ դու արդեն զիջել ես քո տարածքային ամբողջականությունը. Հրաչ Վարժապետյան

Չի կարող Ֆրանսիան կամ որևէ այլ պետություն աջակցել քեզ, երբ դու արդեն զիջել ես քո տարածքային ամբողջականությունը. Հրաչ Վարժապետյան

Ֆրանսիան բազմիցս նշել է, որ ուշադիր և զգայուն է ՀՀ տարածքային ամբողջականության պահպանման հարցում, քանի որ այն վտանգված է, ավելին, Ֆրանսիայի ղեկավարությունը պաշտպանական սպառազինություն է մատակարարում, որ Հայաստանն ամրապնդի իր անվտանգությունը, բայց Տավուշում սկսած սահմանագծումից, ըստ էության, շահում է միայն Ադրբեջանը, իսկ տեղի գյուղերի և ամբողջ Հայաստանի անվտանգությունը հայտնվում է առավել մեծ սպառնալիքների տակ:

Որքանո՞վ է Ֆրանսիան աջակցում այս տեսակ ապագային և ի՞նչ է մտածում այս մասին, այս և այլ հարցերի շուրջ 168.am-ը զրույցել է ՀՅԴ Արևմտյան Եվրոպայի Կենտրոնական Կոմիտեի ներկայացուցիչ Հրաչ Վարժապետյանի հետ:

– Այո, Ֆրանսիան, ինչպես շատ այլ երկրներ, հայտարարել է նման բան: Ինչ վերաբերում է Տավուշի գյուղերի դատարկման և անվտանգության սպառնալիքների համատեքստում աջակցմանը, ապա Ֆրանսիան կարող է տարբեր կերպ աջակցել, օրինակ, ՄԱԿ-ում, միջազգային ընտանիքի մեջ այս հարցը բարձրացնել, բայց ինչ գործնական աջակցության մասին կարող է խոսք լինել, երբ ՀՀ իշխանություններն իրենք իրենց չեն աջակցում: Չի կարող Ֆրանսիան կամ որևէ այլ պետություն աջակցել քեզ, երբ դու արդեն զիջել ես քո տարածքային ամբողջականությունը: Ո՛չ Ֆրանսիան, ո՛չ մեկ այլ պետություն պարտավոր չէ և չի աջակցի, կրկնում եմ, երբ Փաշինյանի իշխանությունն է ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը խախտել: Չեմ ցանկանում շատ փակագծեր բացել՝ ինչու և ինչպես այստեղ հասանք, մյուս կողմից, գիտենք ՀՀ իշխանությունների 5 տարվա կառավարման արդյունքը, որի մասին միշտ ահազանգել ենք, բայց լսող չի եղել: Այս առումով Ֆրանսիան աջակցելու պարտավորություն չունի, բայց, անշուշտ, բարոյապես աջակցում է, և հավանաբար դարձյալ կհայտարարի, որ կողմ է ՀՀ տարածքային ամբողջականությանը, բայց միայն այսքանը:

 Հարավային Կովկասի հետ կապված Ֆրանսիայի պլանների, դրդապատճառների մասին մեկ անգամ չէ, որ խոսել ենք։ Ամեն դեպքում, այսօր ինչի՞ է ուզում հասնել Ֆրանսիան Հարավային Կովկասում՝ Հայաստանի միջոցով: Եվ արդյո՞ք ֆրանսիական պլանները կարող են փոխվել, եթե, օրինակ, ՌԴ-ի հետ այլ հարաբերություններ լինեն:

– Այո, եթե Ֆրանսիայի հարաբերությունները ՌԴ-ի հետ լավանան, կամ Ռուսաստանի, այսպես ասած, հզոր վերադարձ լինի դեպի կովկասյան քաղաքականություն, և այն շրջադարձ ստեղծի առկա իրողության մեջ, Ֆրանսիան, անշուշտ, իր դիրքորոշումը կփոխի: Իսկ թե ինչ է փնտրում Ֆրանսիան Հարավային Կովկասում, բնականաբար, այս ամենը պետք է դիտարկել ԱՄՆ-ի հետ Ֆրանսիայի համաձայնության համատեքստում: Այսինքն, ՆԱՏՕ-ի՝ Հարավային Կովկաս մտնելու շրջագծի մեջ պետք է տեսնել Ֆրանսիայի շահերը, այլապես Ֆրանսիան ուղղակիորեն Հարավային Կովկասում այդքան էլ մեծ շահեր չունի, մանավանդ, որ հիմա նավթի և գազի հետ կապված հարցերի համատեքստում սկսել է կորցնել իր շահերն Ադրբեջանի հետ իր լարված հարաբերությունների պատճառով, Ադրբեջանում հարցականի տակ է կամ կարող է հայտնվել Total ընկերությունը, և նույնիսկ տնտեսական շահերը կարող է Ֆրանսիան Հարավային Կովկասում կորցնել: Հետևաբար՝ Հարավային Կովկասում Ֆրանսիայի ներկայությունը, կրկնում եմ, պետք է դիտարկել ՆԱՏՕ-ի շրջագծում և ԱՄՆ-ի հետ սերտ գործակցության համատեքստում:

– Հարցը պատահական չտվեցի, որովհետև ռուսական լրատվամիջոցներում տարածված տեղեկությունների համաձայն՝ Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնն ակնարկել է ինչ-որ պահի մտածել Եվրոպայի՝ ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների վերակառուցման մասին, որում Ֆրանսիան է իր դերակատարումն ունենալու: Այսօր որքանո՞վ է հենց Ֆրանսիան տուժում ՌԴ-ի հետ վատ հարաբերությունների արդյունքում:

– Այո, նման բան հայտարարվել է, և դրա իրավունքը Ֆրանսիայի նախագահն ունի: Եվ, այո՛, Ռուսաստանի հետ վատ հարաբերությունների պատճառով Ֆրանսիան տուժում է, և ոչ միայն տնտեսական առումով, նաև քաղաքական:

Չպետք է մոռանալ, որ Ֆրանսիայի բոլոր ղեկավարները, ինքը՝ Մակրոնը, և ընդհանրապես Ֆրանսիայի վերնախավը շատ լավ գիտի և ընդունել է, որ Ֆրանսիա-Ռուսաստան հարաբերություններն ունեն պատմական հիմքեր՝ թագավորական ժամանակաշրջաններից: Եվ իրապես Ֆրանսիա-Ռուսաստան հարաբերությունները միշտ շատ սերտ են եղել նաև մշակութային և քաղաքակրթական առումով: Այստեղ պետք է ասել, որ Ֆրանսիան Եվրամիության՝ ՌԴ-ի դեմ վարած քաղաքականության զոհն է՝ իբրև ԵՄ առաջամարտիկ:

Իհարկե, չպետք է անտեսել ԱՄՆ-ի հետ Ֆրանսիայի համաձայնության խնդիրը, այսինքն՝ այստեղ՝ եվրոպական քաղաքականության մեջ խառն է ԱՄՆ-ի «մատը», նույնիսկ Ֆրանսիայի՝ ՌԴ-ի հանդեպ քաղաքականության: Եվ հիմա գուցե փորձ է արվում Ֆրանսիայի կողմից հետդարձ անել, քանի որ, դիվանագիտական լեզվով ասած՝ կարմիր գիծ է հատվել:

Մի փոքր փակագիծ բացեմ՝ Ֆրանսիայի ներքին քաղաքական բեմի վրա բավական մեծ դժգոհություն կա հակառուսական այս քաղաքականության նկատմամբ:

Բավականին մեծ թվով ֆրանսիացի քաղաքական անձինք, կուսակցապետեր, քաղաքական խոսքի կշիռ ունեցող շրջանակներ դեմ են Ֆրանսիայի հակառուսական քաղաքականությանը, և Մակրոնի այս հայտարարությունն ու հետդարձի փորձը նաև արդյունք կամ հետևանք է ֆրանսիական ներքին քաղաքականության կյանքում բարձրացված այդ դժհոհությունների:

– Ի դեպ, Մակրոնը նաև հայտարարել էր, որ Եվրոպան շտապ պետք է իր համար հուսալի պաշտպանական հայեցակարգ ստեղծի: Այսինքն, այսօր Եվրոպայի պաշտպանական համակարգը բավարար հուսալի չէ՞:

– Հարցնում եք՝ Եվրոպայի պաշտպանական համակարգը բավարար հուսալի չէ՞, ոչ, եթե դա համեմատում ենք ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Չինաստանի ռազմական համակարգերի և բանակների հետ: Այսինքն, իր դաշնակից և մրցակից պետությունների համեմատ՝ Եվրոպան շատ ավելի թույլ է, և հավանաբար սա հաշվի առնելով է, որ Մակրոնն ասել է՝ Եվրոպան շտապ պետք է իր համար հուսալի պաշտպանական հայեցակարգ ստեղծի:

– Ֆրանսիայի ներքին քաղաքական վիճակին թռուցիկ անդրադարձանք, կարո՞ղ ենք այսօր երկրի ներսում տիրող վիճակը համարել ոչ կայուն:

– Ո՛չ, ես այդպես չէի ասի: Ֆրանսիայի ներքին կյանքում կան բազմաթիվ հարցեր, այդ թվում՝ օտարականների և դեպի Ֆրանսիա, Եվրոպա սանձարձակ գաղթի, տարբեր քաղաքակրթությունների բախումների առումով, կան անապահով կացություններ հատկապես մեծ քաղաքներում, բայց չենք կարող ասել, որ Ֆրանսիայի ներքին վիճակը կայուն չէ, պետությունը և ոստիկանությունը երկրի տերն են: Բայց, իհարկե, մտահոգիչ է իրավիճակը տարբեր խլրտումների, էթնիկ հարցերի, մաֆիական համակարգերի հետ կապված, սակայն երկրի ընդհանուր ներքին վիճակը կայուն է:

– Եվ վերջում՝ Իրան-Ֆրանսիա հարաբերություններն ինչպե՞ս կգնահատեք՝ Իսրայել-Իրան հակամարտության համատեքստում, արդյո՞ք Ֆրանսիան չեզոք դիրքում է:

– Նախ պետք է նշել, որ Ֆրանսիա-Իրան հարաբերություններն իրանական հեղափոխությունից հետո արդեն նույնը չեն և սկսել են աստիճանաբար վատթարանալ: Եվ այս վերջին տարիներին Ֆրանսիա-Իրան հարաբերությունները գտնվում են բավականին վատ մակարդակի վրա:

Եվ մանավանդ Իրան-Իսրայել հակամարտությունն ազդում է նաև Ֆրանսիա-Իրան հարաբերությունների վրա, որովհետև պետք է ընդունել, որ Ֆրանսիայում հրեական լոբբին ազդեցիկ է, և իր ճնշումների միջոցով նաև Ֆրանսիային պարտադրում է հակաիրանական այդ քաղաքականությունը, կամ ավելի ճիշտ՝ պրոիսրայելյան քաղաքականությունը:

Ֆրանսիան պրոիսրայելյան քաղաքականություն է վարում՝ մանավանդ Իրանի հետ այս հակամարտության մեջ, ու առնվազն Մակրոնի պաշտոնավարման վերջին երկու տարին հենց պրոիսրայելյան քաղաքականություն է որդեգրել Իրան-Իսրայել, Իսրայել-Պաղեստին հակամարտությունների ֆոնին՝ հատկապես, ինչը ճիշտ հակառակն է Ֆրանսիայի ավանդական քաղաքականության, մինչև Նիկոլա Սարկոզիի ընտրություն, Ֆրանսիան ավելի շատ պրոարաբական քաղաքականություն է վարել, բայց Սարկոզիից հետո այդ քաղաքականությունը շրջվեց դեպի պրոիսրայելական, շարունակվեց դա, և այսօր Մակրոնը շատ հստակ պրոիսրայելական քաղաքականություն է վարում:

Կրկնում եմ՝ հրեական լոբբին մեծ ազդեցություն ունի ֆրանսիական վերնախավի վրա, իհարկե, Ֆրանսիայի ներքին քաղաքական կյանքում լսվում են ձայներ, որ Ֆրանսիան պետք է վերադառնա իր երբեմնի չեզոք քաղաքականությանը և հակամարտող կողմերի հետ փորձի լեզու գտնել և չեզոք դիրք բռնի: Այս պահին այդ չեզոքությունը չկա:

Աղբյուրը՝ 168.am