Ինչու է Աֆղանստանում Թրամփը խաղարկում Հաքանիի «քարտը»

«Քաբուլի եւ Վաշինգտոնի վարքագծի պաշտոնական դրդապատճառները մեկնաբանությունների լայն դաշտ են թողնում։ Գլեզմանի ազատ արձակումը մեկնաբանվում է որպես թալիբների ժեստ, որը ցույց է տալիս ԱՄՆ-ի համագործակցությունը Դոհայում ձեռք բերված համաձայնության մեջ ներառված այլ կոնկրետ հարցերի շուրջ վերականգնելու նրանց մտադրությունը: Իր հերթին, ԱՄՆ վարչակազմը, հնարավոր է, ինչ-որ երաշխիքներ է խոստանում պատժամիջոցների կամ տնտեսական արտոնությունների թուլացման տեսակի համար», - կարծում է Տարասովը:

Աֆղանստանի հետախուզական ծառայության նախկին ղեկավար Ռահմատուլլա Նաբիլը կարծում է՝ «Վաշինգտոնի եւ Քաբուլի միջեւ բանակցային դիվանագիտության աստիճանական վերադարձն այժմ կողմնորոշվում է որոշակի նոր սցենարների վրա, որոնք կապված են Աֆղանստանի նկատմամբ ԱՄՆ քաղաքակնության ռազմավարական տեղաշարժերի հետ՝ Իրանի հետ լարվածության մեծացման համատեքստում եւ նոր կուլիսային խորհրդակցություններ Աֆղանստանի ապագան փոխելու հնարավորության շուրջ»: Առայժմ աչքի է զարնում այն, որ փորձեր են արվում փոխել ուժերի դասավորությունն Աֆղանստանում:

«Բոլոր նշաններում առաջին պլան է մղվում Սիրաջուդդին Հաքանիի կերպարը, որին նախկինում անվանում էին «մահվան հրեշտակ»: Նա օգտագործել է ջիդիստ-մահապարտներին ամերիկացի զինվորների եւ աֆղան խաղաղ բնակիչների վրա հարձակվելու համար, սերտորեն կապված է եղել ալ-քաիդայի եւ այլ ահաբեկչական ցանցերի հետ, գլխավորել է Աֆղանստանում ԱՄՆ-ի ամենափնտրվող անձանց ցուցակը: Բայց 2021 թ--ին ամերիկացիներից երկրից հեռանալուց հետո նրանք սկսեցին նկարել նրան պրագմատիկ պետական գործչի եւ հմուտ դիվանագետի կերպարով: Ըստ օտարերկրյա պաշտոնյաների՝ նա հարաբերություններ է հաստատել Եվրոպայի որոշ նախկին թշնամիների, ինչպես նաեւ իսլամական երկրների հետ», - նշել է Տարասովը:

Այժմ, ըստ New York Times-ի, նա «ձգտում է մերձենալ ԱՄՆ-ի հետ՝ իրեն դիրքավորելով որպես ուժ, որը կարող է փոխել կյանքը Աֆղանստանում եւ կարգավորել հարաբերություններն արտաքին աշխարհի հետ»:

ԱՄՆ-ի վրա նրա խաղադրույքը հասկանալի է, քանի որ նրանք դեռեւս զգալի ազդեցություն են պահպանում Աֆղանստանում, օտարերկրյա օգնության խոշորգույն դոնորն են, նրանց պատժամիջոցները վերահսկում են անհրաժեշտ դրամական միջոցների եւ հումանիտար օգնության հոսքը: Նրանք նաեւ պահում են միլիարդավոր սառեցված ակտիվներ, որոնք պատկանում են Աֆղանստանի կենտրոնական բանկին: 2025 թ-ի մարտի 22-ին ԱՄՆ-ը հայտարարեց 10 միլիոն դոլարի չափով ֆինանսական պարգեւների չեղարկման մասին, որոնք նախատեսված էին նրանց համար, ովքեր արեւմտյան լրատվամիջոցներին տեղեկություններ էին տրամադրել Սիրաջուդդին Հաքանիի՝ այսպես կոչված «Հաքանիի ցանցի» առաջնորդ եւ թալիբների կառավարության ներքին գործերի նախարար Սիրաջուդդին Հաքքանիի և նրա եղբոր՝ Աբդուլինյաքլաուի եւ Աբդուլինյահլաուսոնի մասին: Որոշումը կայացվել է Քաբուլ ԱՄՆ պատվիրակության այցից մի քանի օր անց, ինչը հանգեցնում է այն մտքին՝ Թրամփը նոր աֆղանական գործարք է պատրաստում, հիմնավորում է քաղաքագետը:

Ուիլսոնի ինստիտուտի Հարավային Ասիայի բաժնի ղեկավար Մայքլ Կուգելմանը կարծում է․ «Վաշինգտոնը փոխում է Քաբուլի նկատմամբ գործողությունների ռազմավարոթյունը՝ Իրանի եւ Միջին Ասիայի ուղղությամբ, որպեսզի հակազդի ինչպես Պեկինի, այնպես էլ Մոսկվայի էքսպանսիային»: «Ինչ վերաբերում է բուն Քաբուլին, ապա նա առայժմ ձգտում է ցույց տալ ներքին եւ արտաքին մարտահրավերները հաղթահարելու ունակությունը, որպեսզի ամրապնդի պայմանագրային պետության իմիջը», - ամփոփում է Տարասովը:

Աղբյուրը՝ iarex.ru-ի

Թարգմանությունը՝ Գայանե Մանուկյանի