կարևոր
1372 դիտում, 1 ամիս առաջ - 2024-02-20 13:46
Քաղաքական

Պատմությունը ոչ միայն դաս է, այլև պատիժ բոլոր նրանց համար, որոնք պատմության դասերը հաշվի չեն առնում․ Վահրամ Բալայան

Պատմությունը ոչ միայն դաս է, այլև պատիժ բոլոր նրանց համար, որոնք պատմության դասերը հաշվի չեն առնում․ Վահրամ Բալայան

Երբ նայում ենք մեր ժողովրդի պատմությանը, կարելի է ասել, որ դա հաղթանակների ու պարտությունների մի շղթա է. ցավոք սրտի, արցախյան ազգային ազատագրական պայքարը եւս այդպիսի ընթացք ունեցավ: Այս մասին այսօր՝ փետրվարի 20-ին, ՀՀ-ում Արցախի ներկայացուցչության մոտ լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր Վահրամ Բալայանը։

«Բազմաթիվ գործոնների ազդեցության տակ մենք չկարողացանք մեր ունեցածը պահել, պաշտպանել: Ընդհանուր առմամբ, պատմությունը ոչ միայն դաս է, այլեւ պատիժ բոլոր նրանց համար, որոնք պատմության դասերը հաշվի չեն առնում: Ցավոք սրտի, մենք մեր անցած դասերը հաշվի չառանք, չկարողացանք պահպանել մեր պետականությունը:

Արցախի, մեր պատմության էջը դեռ փակված չէ, ամեն սերունդ իր ներդրումը պետք է ունենա երկրի, պետականության պահպանման համար։ Ճիշտ է՝ այսօր մենք հուսախաբված, կոտրված վիճակում ենք, բայց պետք է եղած հնարավորություններն օգտագործել և հզորացնել Հայաստանը, այդ ամենի համատեքստում էլ փորձել հետագա մեր պյքարը շարունակել, մեր պատմական հայրենիքի մի հատվածը ազատագրել»,-ասաց նա:

Ըստ Վահրամ Բալայանի ՝ Արցախի հարցը որեւէ կապ չունի Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության հետ. «Մենք ինքնորոշվեցինք մեր տարածքի վրա։ Այստեղ կարևոր է նկատենք, որ մենք որևէ երկրի, ժողովուրդների տարածքների նկատմամբ հավակնություններ չենք ունեցել: Մենք խորհրդային ժամանակաշրջանում ունեցել ենք Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ, և այն որոշակի կարգավիճակ է ունցել Խորհրդային Միության կազմում, ինչպես Խորհրդային Ադրբեջանն է ունեցել: Ավելին ասեմ, որ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզն ունեցել է նաև Սահմանադրություն, որտեղ գրված է, որ պաշտոնական, պետական լեզուն հայերենն է: Իրավական տեսանկյունից որեւէ խնդիր չկա, այսօր խոսել, որ պետք է Ադրբեջանի տարածքում լինի ինքնորոշում, այդպիսի բան չկա, դա անընդունելի է»,- նշեց Բալայանը։

«Այս կամ այն որոշումով հնարավոր չէ փակել ազգային հարցերը», - ասաց Վահրամ Բալայանը՝ անդրադառնալով դիտարկմանը, որ Հայաստանի Սահմանադրությունը փոխելով փորձ է արվում ամբողջությամբ օրակարգից հանել Արցախի հարցը:

«Թղթի վրա գրվածը դեռեւս հիմք չէ, այսինքն դա չի նշանակում, որ մեր պայքարը չպետք է շարունակվի, մեր ժողովուրդը չպետք է պահանջատեր լինի: Արցախը միայն արցախհայերինը չէ, այն համայն հայությանն է պատկանում:

Ես կարծում եմ՝ ժողովուրդը դա չի ընդունի: Դա ժողովրդական հանրաքվեի միջոցով պետք է լինի եւ ժողովուրդը արդեն մեկ անգամ որոշում կայացրել է եւ հետամուտ կլինի իր իրավունքները պաշտպանելու հարցում»,-ասաց նա:

Մենք պետք է այդ հուզական դաշտից դուրս գանք եւ ճիշտ գնահատական տանք ասաց Վահրամ Բալայանը՝ անդրադառնալով դիտարկմանը, որ Ռուսաստանը նոր փաստեր, ապացույցներ է ուզում, որ 2023-ի սեպտեմբերին Արցախից բռնի տեղահանում է տեղի ունեցել, արդյոք դա ադրբեջանամետ դիրքորոշում չէ մեր դաշնակից ՌԴ-ի կողմից:

«Բնականաբար, այդպես պետք է ասվի: Այսօր ռուս խաղաղապահները շարունակում են մնալ Արցախում, նրանք որոշակի առաքելություն պետք է իրականացնեին, եւ պետք է ասել, որ դա ձախողվել է: Այդպես պետք է ներկայացվի:

Իրականության մեջ դա ցեղասպանական ակտ է եղել մեր ժողովրդի նկատմամբ, դա ակնհայտ փաստ է, որը պետք է ներկայացնենք աշխարհին, նորից ցույց տանք, որ մեր ժողովուրդը ամբողջական վերադարձի իրավունք ունի եւ պետք է պայքարի այդ իրավունքն իրացնելու համար»:

Ճշտող հարցին՝ Ռուսաստանի այս դիրքորոշումն ինչպե՞ս է գնահատում, Վահրամ Բալայանն ասաց. «Ես չգիտեմ՝ իրենց ցանկությունը որն է, բայց մենք պետք է այդ փաստերը ներկայացնենք ամբողջ աշխարհին: Այդ փաստերը պետք է հավաքվի, իրավասու մարմիններին պետք է ներկայացվի, հհարցով շահագրգիռ երկրներին՝ ցույց տալով, որ այս ժողովրդի նկատմամբ կատարվել է ցեղասպանական գործողություն եւ մի ամբողջ ժողովուրդ հայրենազրկվել է»:

Հարցին՝ դուք Ռուսաստանին այդ ցեղասպանական գործողության մաս համարո՞ւմ եք, Վահրամ Բալայանը բացասական պատասխան տվեց. «Ոչ, մաս չեմ համարում, այդպիսի գնահատական չպետք է տանք, որովհետեւ կան բազմաթիվ հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնենք: Ամեն անգամ նման գնահատականներ տալով մենք ինչ-որ ձեւով մեր հնարավորությունները ավելի սահմանափակում ենք»:

Նա հայտարարեց, որ նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ նախատեսված պարտականությունները չեն կատարվել: Բալայանի խոսքով դեռ վաղ է գնահատական տալու համար, որ ռուս խաղաղապահներն իրենց անգործությամբ մաս են կազմել ցեղասպանությանը. «Մենք դեռ ճանապարհ ունենք անցնելու, ինձ թվում է, որ եղած հնարավորություններից մենք չպետք է զրկվենք, պետք է շարունակենք աշխատել՝ մեր ամբողջական վերադարձն ապահովելու տեսանկյունից: Այսինքն կարծում եմ՝ պետք չի շտապել ու այդպիսի գնահատականներ տալ»: