Ումբակի բանտային համալիր․ որտեղ է տեղափոխվել Ռուբեն Վարդանյանը և ինչ պայմաններ ունի այն

Այսօր առավոտյան հայտնի դարձավ, որ գործարար Ռուբեն Վարդանյանը տեղափոխվել է Բաքվի Ումբակի բանտ։ Տեղեկությունը NEWS.am-ին հայտնել է «Միջազգային և համեմատական իրավունքի կենտրոնի» ղեկավար, ՄԻԵԴ-ում հայ գերիների շահերի ներկայացուցիչ Սիրանուշ Սահակյանը՝ նշելով, որ այդ մասին տեղեկություն ունի Վարդանյանի ընտանիքից։

Ըստ Սահակյանի՝ Վարդանյանը Ազգային անվտանգության ծառայության ենթակայության տակ գտնվող քննչական մեկուսարանից տեղափոխվել է Արդարադատության նախարարության ենթակայության քրեակատարողական հիմնարկ։ Նույն աղբյուրի փոխանցմամբ՝ այդ նույն հաստատություն են տեղափոխվել նաև այլ հայ գերիներ։

ArmLur.am-ը, ստանալով այս տեղեկությունը, փորձեց հասկանալ՝ ինչ բանտային հաստատություն է Ումբակը և ինչ պայմաններ են այնտեղ։

Ադրբեջանական պաշտոնական աղբյուրների համաձայն՝ Ումբակի բանտային համալիրը նորակառույց է և շահագործման է հանձնվել 2023 թվականին։ Այն ներկայացվում է որպես միջազգային չափանիշներին համապատասխանող, խառը ռեժիմով բանտային հաստատություն, որը բաղկացած է երկու հատվածից՝ պատժի կրման հիմնարկից և նախաքննական մեկուսարանից։ Հիմնարկում պահվում են ծանր և այլ հանցագործությունների համար ազատազրկված դատապարտյալներ, իսկ մեկուսարանում՝ մեղադրյալներ։

Նույն աղբյուրների համաձայն՝ համալիրի ընդհանուր տարողունակությունը կազմում է շուրջ 1300 մարդ, կառուցված են 19 տարբեր ռեժիմով խցային կորպուսներ։ Պաշտոնական հաղորդագրություններով ընդգծվում է նաև, որ համալիրում ապահովված են պայմաններ քննիչների և փաստաբանների աշխատանքի համար, առկա են տեսազանգերի և տեսակոնֆերանսների միջոցով դատական նիստերին մասնակցելու հնարավորություններ։

Սակայն, ինչպես ընդգծում է Սիրանուշ Սահակյանը, նոր հաստատությունում հայ գերիների պահման պայմանների վերաբերյալ որևէ հավաստի տեղեկատվություն չկա։ Նրա խոսքով՝ բացակայում է թափանցիկությունը, ընտանիքի անդամներին նախապես չի տեղեկացվել տեղափոխման մասին, իսկ միջազգային կառույցների մոնիթորինգը փաստացի չի իրականացվում։

Սահակյանը նաև նշում է, որ ներկայումս տեղեկություններ չեն հրապարակվում գերիների առողջական վիճակի, բժշկական օգնության հասանելիության և ընդհանուր կենսապայմանների վերաբերյալ։ Նրա գնահատմամբ՝ ստեղծված տեղեկատվական վակուումը ինքնին լուրջ մտահոգության առիթ է։

Միաժամանակ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը պարտավորեցրել է Ադրբեջանին մինչև օգոստոսի 31-ը տրամադրել գերիների դատավճիռները։ Իրավապաշտպանի խոսքով՝ անգամ այդ փաստաթղթերի չտրամադրումը չի կարող փակել միջազգային դատական ատյաններ դիմելու հնարավորությունը։