կարևոր
2395 դիտում, 9 ժամ առաջ - 2025-08-30 12:46
Աշխարհ

Ջուլֆա-Սև ծով երկաթուղի. Իրանի հաղթաթուղթը Կովկասի քաղաքական պայքարում

Ջուլֆա-Սև ծով երկաթուղի. Իրանի հաղթաթուղթը Կովկասի քաղաքական պայքարում

Ըստ «361 աստիճան Իրան»-ի՝ Կովկասում տեղի ունեցող զարգացումների և ամերիկյան միջնորդությամբ Զանգեզուրի միջանցքը ակտիվացնելու ճնշման աճի ֆոնին Իրանն ու Հայաստանը կրկին շեշտը դրել են Ջուլֆա-Հայաստան-Վրաստան-Սև ծով երկաթուղու նախագծի իրականացման վրա, որը կարող է փոխել տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը և Իրանը վերածել Պարսից ծոցը Եվրոպային կապող գլխավոր դարպասի։

Պարսից ծոց-Սև ծով միջանցք - Իրանի ռազմավարական նախաձեռնությունը

Նախագիծը «Պարսից ծոց - Սև ծով միջանցք» տարածաշրջանային նախաձեռնության մի մասն է, որն առաջին անգամ առաջարկվել է 2016 թվականին: Ըստ ծրագրի՝ ապրանքները պետք է բեռնվեն հարավային Իրանի նավահանգիստներից և տեղափոխվեն Եվրոպա Սև ծովի նավահանգիստներով՝ անցնելով Հայաստանով և Վրաստանով: Այս երթուղին ոչ միայն կկրճատի Եվրոպայի հետ առևտրի ժամանակն ու արժեքը, այլև կդարձնի Իրանը չորս կարևոր ծովային ավազանները՝ Պարսից ծոցը, Օմանի ծովը, Կասպից ծովը և Սև ծովը, կապող հանգույց:

Հավասարակշռություն Զանգեզուրի դեմ

Բաքվի կողմից Զանգեզուրի միջանցքի առաջխաղացումը՝ ԱՄՆ-ի և սիոնիստական ​​ռեժիմի աջակցությամբ, Իրանի հյուսիսային սահմանները կենթարկի արտատարածաշրջանային դերակատարների ներկայության սպառնալիքի։ Նման պայմաններում Ջուլֆա-Սև ծով երկաթուղին կդառնա Իրանի հաղթաթուղթը աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության մեջ. մի երթուղի, որը, Թեհրանի կախվածությունը Թուրքիայից Եվրոպա մուտք գործելու համար նվազեցնելով, Իրանին կապահովի ավելի անվտանգ և ավելի էժան այլընտրանք։

Իրանի համար բազմաշերտ նվաճումներ

Մասնագետները կարծում են, որ այս նախագիծն Իրանի համար ունի երեք ռազմավարական նշանակություն.

1. Տնտեսական հզորություն. Հյուսիս-Հարավ միջանցքի նման, այս երթուղին կարող է մինչև 30%-ով կրճատել տարանցման ծախսերը և 40%-ով՝ տարանցման ժամանակը, ամրապնդելով Իրանի դիրքերը համաշխարհային մատակարարման շղթայում։

2. Աշխարհաքաղաքական դիվերսիֆիկացիա. Թուրքիայից կախվածությունը նվազեցնելով և Եվրոպայի հետ կովկասյան երթուղով ուղիղ կապ հաստատելով՝ Իրանը ավելի մեծ անկախություն կստանա արտաքին քաղաքականության մեջ։

3. Բանակցային ուժի մեծացում. Միջազգային միջանցքներում ակտիվ ներկայությունը մեծացնում է Իրանի կշիռը այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են Եվրասիան, Շանհայը և BRICS-ը։

Համաշխարհային պայմաններ. հնարավորություն Իրանի համար

Սուեզի ջրանցքի ճգնաժամը, Ուկրաինայում պատերազմը, Կարմիր ծովում անապահովությունը և Միացյալ Նահանգների ու Չինաստանի միջև առևտրային մրցակցությունը երկրներին ստիպել են փնտրել այլընտրանքային ուղիներ: Միևնույն ժամանակ, Հնդկաստանը՝ աշխարհի չորրորդ խոշորագույն տնտեսությունը, հետաքրքրված է այս միջանցքն օգտագործել Եվրոպա ավելի արագ մուտք գործելու համար: Հայաստանը, գիտակցելով այս երթուղու քաղաքական և տնտեսական օգուտները, փորձում է զարգացնել իր տրանսպորտային ենթակառուցվածքները Իրանի օգնությամբ և Եվրամիության աջակցությամբ:

Եզրակացություն

Երկու միջանցքների՝ Հյուսիս-Հարավի և Պարսից ծոց-Սև ծովի միաժամանակյա ակտիվացումը Իրանը պարզապես տարանցիկ երկրից կվերածի համաշխարհային տրանսպորտային աշխարհաքաղաքականության խոշոր խաղացողի: Ջոլֆայի երկաթուղին ոչ միայն տնտեսական նախագիծ է, այլև ռազմավարական գործիք Թեհրանի համար՝ աշխարհաքաղաքական խորությունը պահպանելու և իր տարածաշրջանային դիրքը Արևմուտքի ճնշումների և մրցակիցների դեմ ամրապնդելու համար:

 

Աղբյուրը՝ 361iran.ir