Վրաստանի բնակչությունը գերազանցել է 3,9 միլիոնը․ «Սաքստատը» հրապարակել է 2024 թվականի մարդահամարի արդյունքները

Սակստատի 2024 թվականի մարդահամարի արդյունքները հնարավորություն են տալիս տեսնել ոչ միայն Վրաստանի բնակչության ընդհանուր թվաքանակը, այլև երկրի տարբեր շրջաններում ընթացող խորքային ժողովրդագրական գործընթացները։

Տասը տարվա ընթացքում Վրաստանի բնակչությունն աճել է 215 777 մարդով և հասել 3 929 581-ի։ Սակայն այդ աճը չափազանց անհավասար է բաշխվել։ Փաստացի ժողովրդագրական աճը կենտրոնացել է մի քանի շրջաններում, մինչդեռ վարչական միավորների մեծ մասը շարունակել է բնակչություն կորցնել։

Թբիլիսիի բնակչությունը աճել է 222 768 մարդով կամ 20,1%-ով՝ հասնելով 1 331 485 բնակչի։ Հատկանշական է, որ մայրաքաղաքի բնակչության աճը նույնիսկ գերազանցել է երկրի ամբողջ բնակչության ընդհանուր աճը։

Աջարիան դարձել է Վրաստանի ամենաարագ աճող շրջանը։ Տասը տարվա ընթացքում ինքնավար հանրապետության բնակչությունն ավելացել է 68 976 մարդով կամ 20,7%-ով՝ հասնելով 402 929-ի։ Աճի հիմնական շարժիչ ուժը Բաթումն է, որտեղ բնակչությունն աճել է միանգամից 54,2%-ով։

Հատուկ ուշադրության է արժանի Քվեմո Քարթլին, որտեղ կոմպակտ բնակվում է Վրաստանի ադրբեջանական համայնքի մեծ մասը։

Մարդահամարի տվյալներով՝ շրջանի բնակչությունը 423 986-ից աճել է մինչև 441 630 մարդ, ինչը նշանակում է 17 644 մարդու կամ 4,2% աճ։

Սա Քվեմո Քարթլին դարձնում է երկրի այն քիչ շրջաններից մեկը, որտեղ պահպանվել է կայուն ժողովրդագրական աճ։
Ցուցանիշային է նաև այն, որ ամբողջ Վրաստանի մասշտաբով ադրբեջանցիների թվաքանակն աճել է 15,4%-ով՝ հասնելով 268 832-ի։
Այս դինամիկան Քվեմո Քարթլին առանձնացնում է երկրի շրջանների մեծ մասի ֆոնին և վկայում տարածաշրջանի ժողովրդագրական բարձր ներուժի պահպանման մասին։

Ի տարբերություն Քվեմո Քարթլիի՝ Սամցխե-Ջավախեթին, որտեղ բնակվում է Վրաստանի հայ բնակչության հիմնական մասը, արձանագրել է բնակչության թվաքանակի նվազում։

Տասը տարվա ընթացքում շրջանի բնակչությունը 160 504-ից նվազել է մինչև 155 282 մարդ։ Կորուստը կազմել է 5 222 մարդ կամ 3,3%։

Միաժամանակ, այս նվազումը զգալիորեն փոքր է եղել, քան Վրաստանի մի շարք այլ շրջաններում։ Համեմատության համար՝ Գուրիայում բնակչությունը կրճատվել է 9,7%-ով, Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթիում՝ 7,6%-ով, իսկ Ռաճա-Լեչխումի և Քվեմո Սվանեթիում՝ 6,8%-ով։

Այսպիսով, մարդահամարի տվյալները ցույց են տալիս, որ Վրաստանի ժողովրդագրական աճը հիմնականում կենտրոնացած է մայրաքաղաքում, Աջարիայում և Քվեմո Քարթլիում, մինչդեռ երկրի շրջանների մեծ մասը շարունակում է բախվել բնակչության կրճատման և միգրացիոն արտահոսքի խնդիրներին։

Սեռատարիքային վիճակագրություն
Տղամարդիկ՝ 47,9% (1,88 մլն մարդ)
Կանայք՝ 52,1% (2,05 մլն մարդ)

65 և բարձր տարիքի բնակչության բաժինը հասել է 17,6%-ի
Մինչև 14 տարեկան երեխաները կազմում են բնակչության 19,6%-ը

Քաղաքացիություն
Վրաստանում մշտապես բնակվում են՝
Վրաստանի քաղաքացիներ՝ 3 775 415 մարդ (96,1%)
Օտարերկրյա քաղաքացիներ՝ 133 857 մարդ

Օտարերկրյա քաղաքացիների թվում ամենամեծ խմբերն են՝
• Ռուսաստանի քաղաքացիներ՝ 37 715
• Հնդկաստանի քաղաքացիներ՝ 23 925
• Ուկրաինայի քաղաքացիներ՝ 11 542
• Ադրբեջանի քաղաքացիներ՝ 8 309
• Հայաստանի քաղաքացիներ՝ 5 381

Ազգային կազմ
• Վրացիներ՝ 3 304 075 մարդ (84,1%)
• Ադրբեջանցիներ՝ 268 832 մարդ (6,8%)
• Հայեր՝ 169 296 մարդ (4,3%)

2014 թվականի համեմատ՝
ադրբեջանցիների թիվն աճել է 15,4%-ով
հայերի թիվն աճել է 0,7%-ով

Կրոն
2024 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝
• Ուղղափառ քրիստոնյաներ՝ 3 223 206 մարդ (82,0%)։ Նրանց թիվը 2014 թվականի համեմատ աճել է 4,1%-ով, սակայն ընդհանուր բնակչության մեջ բաժինը նվազել է 83,4%-ից մինչև 82,0%։
• Մուսուլմաններ՝ 437 458 մարդ (11,1%)։ Նրանց թիվն աճել է 9,7%-ով։
• Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդներ՝ 101 736 մարդ։ Նրանց թիվը 2014 թվականի համեմատ նվազել է 6,7%-ով։ Եթե 2014 թվականին նրանց թիվը կազմում էր 109 041 մարդ, ապա 2024 թվականին՝ 101 736 մարդ։
• Կաթոլիկների թիվը գրեթե չի փոխվել և կազմել է 19 593 մարդ:
• Եհովայի վկաներ-ի հետևորդների թիվը նվազել է 13%-ով և կազմել 10 787 մարդ։

Մայրենի լեզու
• Վրացերենը մայրենի լեզու է համարում 3 343 987 մարդ (85,1%)։ Նրանց թիվն աճել է 2,7%-ով, սակայն բաժինը նվազել է 87,6%-ից մինչև 85,1%։
• Ադրբեջաներենը մայրենի է համարում 265 534 մարդ (6,8%)։ Նրանց թիվն աճել է 14,7%-ով։
• Հայերենը մայրենի լեզու է նշել 139 438 մարդ (3,5%)։ Այս ցուցանիշը նվազել է 3,7%-ով։
• Ռուսերենը մայրենի է համարում 54 460 մարդ, ինչը 18,6%-ով ավելի է, քան 2014 թվականին։
• Օսերեն խոսողների թիվը նվազել է 32,6%-ով։
• Աբխազերեն խոսողների թիվն աճել է 36,0%-ով։

Հետաքրքիր դիտարկում
Չնայած այն հանգամանքին, որ էթնիկ վրացիների թիվն աճել է 2,5%-ով, իսկ վրացերենը մայրենի համարողների թիվը՝ 2,7%-ով, նրանց բաժինը երկրի ընդհանուր բնակչության կազմում նվազել է։ Սա պայմանավորված է նրանով, որ բնակչության ընդհանուր աճն ավելի արագ է տեղի ունեցել միգրացիայի և այլ ազգային ու լեզվական խմբերի թվաքանակի աճի հաշվին։

Նման միտում է նկատվում նաև կրոնական կառուցվածքում․ ուղղափառների ընդհանուր թիվն աճել է, սակայն նրանց բաժինը երկրի բնակչության կազմում փոքր-ինչ նվազել է։

Աղբյուրը՝ vectornews.ge-ի