կարևոր
2995 դիտում, 1 շաբաթ առաջ - 2024-04-02 19:01
Տնտեսական

Դարձել ենք աշխարհաքաղաքական խաղերի կենտրոն. հետևանքները չեն ուշանալու. Թադևոս Ավետիսյան

Դարձել ենք աշխարհաքաղաքական խաղերի կենտրոն. հետևանքները չեն ուշանալու. Թադևոս Ավետիսյան

Ռուսաստանը հայկական բանկերի կողմից «Միր» ռուսական քարտի սպասարկումը մերժելու որոշումը համարում է Հայաստանի վրա ամերիկյան աննախադեպ ճնշումների հետևանք. Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովն էր այսպես մեկնաբանել ՌԴ-ին ուղղված ՀՀ որոշումը՝ հավելելով.

«Մենք բազմիցս ասել ենք, որ շատ երկրներ բախվում են ԱՄՆ-ի աննախադեպ ճնշման՝ երկրորդական պատժամիջոցների սպառնալիքների առումով, և, իհարկե, տնտեսական հաստատությունները՝ ընկերություններ, բանկեր և ֆինանսական այլ կառույցներ, միջոցներ են ձեռնարկում ռիսկերը նվազեցնելու համար»:

Այս թեզը շտապեցին հերքել ՀՀ իշխանական ու մերձիշխանական շրջանակի տարբեր ներկայացուցիչներ՝ պարզաբանելով, թե դա մասնավոր ոլորտի որոշումն է, և Հայաստանի կառավարությունն ու պետությունը կապ չունի դրա հետ, որ սա բացառապես տնտեսական ռիսկերով է պայմանավորված:

Տնտեսական ու քաղաքական տարբեր շրջանակներ, այդուհանդերձ, աչք չեն փակում ստեղծված իրավիճակի քաղաքական համատեքստի վրա ու ահազանգում դրա թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական հետևանքների մասին նաև:

168.am-ի հետ զրույցում «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը նկատեց. «Վատ է, որ մենք արդեն դարձել ենք աշխարհաքաղաքական խաղերի ու բախումների կենտրոն: Հետևանքները չեն ուշանալու: Եթե դու արգելում ես որևէ երկրի, հատկապես՝ հիմնական առևտրային գործընկեր-երկրի վճարային գործիք քո երկրում, պետք է սպասես հայելանման արձագանք այդ երկրից:

Տնտեսագետ պետք չէ լինել՝ հասկանալու համար, թե ԵԱՏՄ-ն ու ՌԴ-ն ինչ մեծ ազդեցություն ունեն մեր երկրի տնտեսական զարգացման տեսանկյունից. վերցրեք ներկրվող ռեսուրսները՝ գազ, նավթամթերք, նայեք ՀՀ արտահանման հիմնական ուղղությունները, և դրան գումարած՝ օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների մեջ նորից առյուծի բաժինը հենց ռուսական կապիտալինն է: Այսինքն, այդպիսի անհաշվարկ ու արկածախնդիր քայլերն ունենալու են հետևանքներ, իսկ դրանց ազդեցությունը միայն «Միր» քարտի դեպքով չեն սահմանափակվի»:

Իսկ «ՄԻՐ» վճարային համակարգի կտրուկ սահմանափակումը, ըստ Թադևոս Ավետիսյանի, լրացուցիչ բարդություններ կառաջացնի հայաստանցի արտահանողների, Հայաստանում ապրող ռելոկանտների համար, ինչպես նաև խնդրահարույց կդարձնի ՌԴ-ից Հայաստան տրանսֆերտների պրոցեսը՝ մինչդեռ արտասահմանյան փոխանցումների 70 տոկոսը դարձյալ ՌԴ-ից է:

Այս որոշումը դիտարկելով տնտեսական դիվերսիֆիկացիայի մասին ՀՀ իշխանությունների հայտարարությունների համատեքստում՝ տնտեսագետը շեշտեց, որ դիվերսիֆիկացիան չի նշանակում՝ հիմնական ուղղությունդ վտանգի դնես և դրա փոխարեն՝ ինչ-որ ուղղություն զարգացնես:

«Ակնհայտ է, որ մեր հիմնական առևտրային գործընկերոջ հետ (որի հետ 50 տոկոսից ավելի մեր արտաքին առևտուրն ենք իրականացնում) տարբեր աշխարհաքաղաքական խաղերով, ճնշումներով պայմանավորված՝ փորձում են ինչ-որ անհասկանալի մանևրներ իրականացնել: Սա անհետևանք չի մնալու. ի վերջո, այն երկնիշ տնտեսական աճերով, որով գլուխ էին գովում 2022-2023 թվականներին, առյուծի բաժինը հենց այդ գործոնի ու ուղղության հաշվին էր: Թե ինչու են այժմ այսպես վարվում. շատ պարզ պատճառով, որովհետև այսօր իրենց քաղաքական խմբակի՝ իշխանության մնալու, իրենց նեղ անձնական շահերը հակադրված են պետական ու ազգային շահերին»:

Հիշեցնենք՝ «Միր»-ը Ռուսաստանի ազգային վճարային համակարգն է, հայկական շուկայում է 2017-ից, ռուս-ուկրաինական հակամարտության համատեքստում այս համակարգը հայտնվել էր Միացյալ Նահանգների պատժամիջոցների թիրախում: Դեռ 2022 թվականին Կրեմլը նույնկերպ էր մեկնաբանել նաև «Միր» քարտերից թուրքական բանկերի հրաժարումը:

Ռուսական ազգային վճարային համակարգը Հայաստանից պաշտոնական ծանուցում էր ստացել, որ հայկական բանկերը մարտի 30-ից չեն սպասարկի «Միր» քարտերը։ «Միր»-ի քարտապանները գործարքներ կկարողանան անել միայն ռուսական «ՎՏԲ Արմենիա»-ով։

Աղբյուրը՝ 168.am